ico-fb  ico-yt  ico-insta  ico-twitter  ico-pin

FAQ

 

faq

Aktualnie standardem diagnostycznym, czyli najskuteczniejszym w diagnostyce i leczeniu czerniaka złośliwego zestawem badań, są:


W celu wykrycia czerniaka:
1. dokładne oględziny skóry przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej przy okazji badania pacjenta z jakiejkolwiek przyczyny;
2. dokładne oględziny skóry przez lekarza dermatologa przy okazji wizyty profilaktycznej (przynajmniej raz do roku) oraz badanie dermatoskopowe podejrzanych zmian skórnych. Ocenia ono cechy zmiany niewidoczne „gołym okiem”, np. czy są w niej obecne: 1) asymetryczny rozkład struktur, 2) atypowa siatka barwnikowa, 3) niebiesko-biały welon (obecność co najmniej dwóch z w/w trzech cech świadczy o tym, że raczej jest to czerniak i konieczne jest wycięcie zmiany). Czułość diagnostyczna dermatoskopii sięga ponad 93%;
3. badanie histopatologiczne (mikroskopowe) wyciętej, podejrzanej zmiany skórnej. Służy ono postawieniu ostatecznego rozpoznania – czy mamy do czynienia z czerniakiem skóry czy też ze zmianą o innym charakterze (np. zmianą łagodną). Jeśli jest to czerniak wynik badania histopatologicznego opisuje również cechy guza, które następnie pozwolą określić stopień zaawansowania choroby i ustalić dalszy sposób postępowania, w tym wybrać właściwy sposób leczenia.

Przed podjęciem leczenia i w trakcie terapii

1. Jeśli czerniak zostaje oceniony przez lekarza jako miejscowo zaawansowany (duże ognisko pierwotne i/lub zajęcie przez nowotwór pobliskich węzłów chłonnych) lub chory zgłasza podejrzane dolegliwości wykonuje się badania dodatkowe, które będą miały za zadanie wyjaśnić czy doszło do przerzutów odległych. W tym celu może zostać wykonane jedno lub kilka z poniższych badań:
- ultrasonografia (USG) węzłów chłonnych (np. szyjnych, pachowych lub pachwinowych)
- RTG i/lub tomografia komputerowa klatki piersiowej
- USG i/lub tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny jamy brzusznej
- tomografia komputerowa i/lub rezonans magnetyczny głowy
- pozytonowa tomografia emisyjna (PET)
- scyntygrafia kości
- biopsja zmiany podejrzanej o przerzut (np. biopsja powiększonego węzła chłonnego, biopsja guza w wątrobie)
- inne, stosownie do indywidualnej sytuacji.
Od wyników w/w badań zależy dalszy sposób leczenia.

2. Jeśli czerniak zostaje wykryty w początkowym stadium, a chory nie zgłasza żadnych dolegliwości – nie ma potrzeby wykonywania badań dodatkowych, ryzyko przerzutów jest bowiem bardzo małe.

Po leczeniu czerniaka

W ciągu pierwszych 2 lat po zakończeniu leczenia należy zgłaszać się do lekarza prowadzącego co 3-4 miesiące. Lekarz starannie ogląda okolice blizny po wycięciu czerniaka i (ewentualnie) węzłów chłonnych oraz całe ciało pacjenta w celu wykluczenia przerzutów skórnych lub powstania nowego czerniaka. Może zalecić wykonanie USG węzłów chłonnych, RTG klatki piersiowej i USG jamy brzusznej.
Inne badania wykonuje się tylko w wypadku podejrzenia choroby przerzutowej.
Przez następne 3 lata wizyty kontrolne odbywają się co 6 miesięcy, a następnie raz do roku.

Największe ryzyko nawrotu czerniaka złośliwego istnieje w ciągu 3 lat od zakończonego leczenia.

Najsilniejszym czynnikiem rokowniczym jest stopień zaawansowania raka płuca (w skali I-IV) i od jego ustalenia rozpoczyna się proces diagnostyczno-terapeutyczny. W tym celu wykonuje się badania: tomografię komputerową klatki piersiowej, bronchoskopię, badania obrazowe pozwalające na ocenę narządów odległych, w których najczęściej pojawiają się przerzuty i w razie potrzeby inne badania, które zleca się indywidualnie. Ważne jest również określenie typu histologicznego nowotworu.

Leczenie planuje się więc oceniając równocześnie zasięg nowotworu oraz jego rodzaj histologiczny. W trakcie bronchoskopii wykonuje się biopsję podejrzanych zmian, a pobrany materiał przekazuje do badania histopatologicznego. Specjalista patomorfolog ocenia, po pierwsze,  czy jest to rak płuca - pamiętajmy, że na płucach mogą być również zmiany przerzutowe z nowotworów innych narządów. Wykonuje również szereg innych badań, które, m.in. określają typ nowotworu (wśród nich najczęściej spotyka się raki niedrobnokomórkowe: gruczolakoraka, raka płaskonabłonkowego, wielkokomórkowego oraz raka drobnokomórkowego), a także stopień jego złośliwości histopatologicznej (w skali G1-G4).

Na podstawie całości informacji zapada decyzja co do rodzaju leczenia: operacyjnego, chemioterapii, radioterapii , a najczęściej połączenia tych metod. Najskuteczniejszą dotychczas znaną metodą leczenia jest zabieg operacyjny, polegający na usunięciu części lub całości płuca oraz regionalnych węzłów chłonnych. U wielu chorych leczenie pooperacyjne (chemioterapia i/lub radioterapia) zwiększa szanse na wyleczenie.

Część chorych nie kwalifikuje się do leczenia operacyjnego i/lub zachowawczego (chemioterapia, radioterapia) ze względu na rodzaj nowotworu, stopień jego zaawansowania, a także na choroby współistniejące (choroby układu sercowo-naczyniowego, schorzenia neurologiczne, choroby nerek, układu oddechowego i inne). Duża część chorych chorych, leczonych z powodu raka płuca, ma w kolejnych miesiącach ma wznowę lub progresję procesu nowotworowego. Tych pacjentów, prócz leczenia onkologicznego wydłużającego czas przeżycia i poprawiającego jego jakość, obejmuje się intensywną opieką objawową łagodzącą ból, duszność, depresję i inne objawy związane z postępującą chorobą.

U niektórych chorych, po wykryciu mutacji odpowiedniego genu (np. ALK, EGFR), można zastosować terapię lekami celowanymi. Nie prowadzi ona do wyleczenia, jednak jej efekty bywają lepsze niż leczenie „klasyczną” chemioterapią.

Przy tak źle rokującym nowotworze złośliwym jak rak płuca wielką nadzieję stanowią badania kliniczne. Testuje się w nich, w bezpieczny dla pacjentów sposób, nowe leki i niestosowane dotąd, a potencjalnie korzystne metody postępowania diagnostyczno-terapeutycznego.

Aktualnie standardem diagnostycznym, czyli najskuteczniejszym w diagnostyce i leczeniu raka szyjki macicy zestawem badań, są:


W celu wykrycia raka szyjki macicy

1. badanie ginekologiczne – bywa tak, że zmiany podejrzane o nowotwór złośliwy widoczne są już w trakcie standardowego badania ginekologicznego. Niestety zazwyczaj są to już wtedy zmiany zaawansowane;

2. badanie cytologiczne (cytologia) – bardzo ważne badanie przesiewowe, którego czułość w wykryciu zmian przednowotworowych (dysplazja nabłonka szyjki macicy – tj. nieprawidłowy, „chorobowy” stan, który poprzedza przemianę w nowotwór złośliwy) i raka szyjki macicy mieści się w przedziale 77-98%. Cytologia jest badaniem zupełnie bezbolesnym i trwa jedynie chwilę – jest to pobranie w trakcie badania ginekologicznego wymazu z tarczy i kanału szyjki macicy do badania cytologicznego.
Następnie, w labolatorium, obserwuje się pobrany wymaz pod mikroskopem i ocenia wygląd komórek nabłonka szyjki macicy i komórek gruczołowych produkujących śluz. Wynik badania opisuje się w pięciostopniowej skali według Papanicolau, informującej o grupie cytologicznej - im niższa, tym lepiej. Grupa I i II oznacza prawidłowy wynik.

3. badanie kolposkopowe (kolposkopia) – badanie to wykonuje się, gdy wynik cytologii jest nieprawidłowy. Zalecenie wykonania kolposkopii nie oznacza automatycznie, że to na pewno jest rak! Zdecydowana większość kolposkopii nie kończy się tą diagnozą.
W połączeniu z cytologią - w celu wykluczenia lub potwierdzenia raka szyjki macicy - zwiększa ona jednak czułość badania do niemal 100% .

Jest zatem bardzo ważnym uzupełnieniem badania cytologicznego i warunkiem koniecznym do rozpoczęcia ewentualnego leczenia zmian przednowotworowych lub nowotworu złośliwego.
Badanie kolposkopowe, podobnie jak cytologiczne, odbywa się podczas badania ginekologicznego, nie trwa długo i jest bezbolesne (możliwe jest uczucie chwilowego „pieczenia” lub drobnego „uszczypnięcia” w trakcie pobrania wycinka do badania histopatologicznego). 

4. badanie histopatologiczne – po pobraniu w trakcie kolposkopii drobnego wycinka ze zmienionej tkanki materiał jest przesłany do odpowiedniego labolatorium. Tam specjalista patomorfolog analizuje pobraną tkankę i stawia ostateczne rozpoznanie: zmiany zapalne, stan przednowotworowy, rak szyjki macicy.
Na tej podstawie lekarz ginekolog decyduje o dalszym sposobie diagnostyki i leczenia.

Przy podejrzeniu naciekania raka szyjki macicy na pęcherz moczowy i odbytnicę lekarz zaleca cystoskopię i kolonoskopię.

 

Przed podjęciem leczenia i w trakcie terapii

W wypadku, gdy zostaje postawiona diagnoza raka szyjki macicy, obowiązkowo wykonuje się badania umożliwiające ocenę stopnia zaawansowania choroby:
- pełne badanie lekarskie (w tym ocenę węzłów chłonnych),
- RTG klatki piersiowej,
- podstawowe badania krwi i moczu.
- dodatkowo mogą zostać wykonane: USG ginekologicznego oraz USG jamy brzusznej.

Jeśli rak szyjki macicy zostaje oceniony przez lekarza jako miejscowo zaawansowany (duże ognisko pierwotne i/lub zajęcie przez nowotwór pobliskich węzłów chłonnych) zestaw badań poszerza się o inne:
- tomografia komputerowa oraz/lub rezonans magnetyczny miednicy mniejszej i jamy brzusznej, bądź badanie PET (pozytonowa tomografia emisyjna)
- biopsja podejrzanych węzłów chłonnych
- cystoskopia, kolonoskopia (przy podejrzeniu naciekania przez nowotwór pęcherza moczowego i odbytnicy)
- inne, stosownie do indywidualnej sytuacji.

Od wyników w/w badań zależy sposób leczenia.

Badania w trakcie leczenia uzależnione są od formy terapii (wyłącznie leczenie chirurgiczne, radiochemioterapia, samodzielna radioterapia, samodzielna chemioterapia).


Po leczeniu raka szyjki macicy

W ciągu pierwszych 2 lat po zakończeniu leczenia należy zgłaszać się do lekarza ginekologa co 3 miesiące. Badanie kontrolne obejmuje:
- pełne badanie ginekologiczne,
- badanie cytologiczne.
Inne badania wykonuje się tylko w wypadku podejrzenia nawrotu miejscowego lub choroby przerzutowej.
Przez następne 3 lata wizyty kontrolne odbywają się co 6 miesięcy, a w późniejszym okresie raz do roku.

W leczeniu czerniaka złośliwego stosuje się:
1. Leczenie chirurgiczne
2. Radioterapię
3. Chemioterapię, immunoterapię, leki celowane.


Czerniaka złośliwego można wyleczyć jedynie chirurgicznie, wycinając z organizmu chorej osoby wszystkie komórki nowotworowe. Pozostałe formy terapii stosowane są jako leczenie uzupełniające (w celu zmniejszenia ryzyka nawrotu choroby) lub paliatywne (łagodzi objawy związane z postępem choroby i/lub wydłuża czas przeżycia u chorych, których ze względu na zaawansowanie choroby nie można już wyleczyć).

Czerniaki powinny być leczone wyłącznie w ośrodkach mających odpowiednie doświadczenie w leczeniu tego typu nowotworu (centra onkologii).


Leczenie chirurgiczne składa się z kilku etapów:
1. Biopsja wycinająca;
2. Radykalne wycięcie blizny oraz biopsja węzła wartowniczego (tylko u niektórych chorych);
3. Radykalna limfadenektomia (tylko u niektórych chorych);
4. Metastazektomia (tylko u niektórych chorych).

 

1. Biopsja wycinająca.

Do biopsji wycinającej kwalifikują się osoby, u których lekarz dermatolog stwierdził zmianę skórną mającą cechy czerniaka (o dermatoskopii możesz dowiedzieć się więcej w odpowiedzi na pytaniej: Jakie badania zaleci lekarz?).
Zabieg wykonuje chirurg-onkolog. Wycina zmianę z niewielkim (zaledwie 2-3 mm) marginesem tkanki zdrowej, a następnie przekazuje ją do badania histopatologicznego (mikroskopowego), które przeprowadza specjalista patomorfolog. Na wynik oczekuje się nawet do kilku tygodni.

Specjalista patomorfolog szczegółowo określa cechy guza i stawia ostateczne rozpoznanie. Jeśli jest to czerniak rozpoznanie zawiera następujące informacje:
- grubość czerniaka w skali Breslow (naciekanie nowotworu mierzone od warstwy ziarnistej naskórka lub dna owrzodzenia do najgłębiej naciekających gniazd melanocytów)
- obecność lub brak owrzodzenia na powierzchni guza;
- liczbę figur podziału na 1 mm²
- obecność regresji;
- obecność lub brak inwazji naczyń chłonnych i krwionośnych;
- obecność lub brak mikroskopowych ognisk satelitarnych (ogniska z melanocytów średnicy > 0,05 mm w odległości > 0,3 mm od składnika inwazyjnego guza pierwotnego czerniaka);
- margines tkanki zdrowej: obwodowy oraz w głębi.


W/w informacje wpływają na określenie stopnia zaawansowania choroby (w skali: 0 czerniaki in situ, tj. przed nabyciem zdolności tworzenia przerzutów, oraz inwazyjne: I-IV), oszacowania jego złośliwości oraz ryzyka nawrotu miejscowego i rozsiewu. Wpływa to na wybór dalszego sposobu leczenia i określenie rokowania.

Ważne czynniki rokownicze (czyli mające wpływ na prognozy dotyczące dalszego przebiegu choroby i szansy na wyleczenie) to grubość czerniaka w skali Breslow oraz obecność (mikro) owrzodzenia ogniska pierwotnego. Ważna jest również liczba mitoz (figur podziału).

Wykonanie biopsji wycinającej najczęściej nie wiąże się z koniecznością położenia chorego w szpitalu a znieczulenie miejscowe powoduje, iż jest to zabieg bezbolesny.


2. Radykalne wycięcie blizny oraz biopsja węzła wartowniczego

Po otrzymaniu wyniku badania histopatologicznego chirurg-onkolog obowiązkowo wykonuje poszerzenie marginesów cięcia – istnieje bowiem ryzyko, iż zmiany nie wycięto w granicach tkanki zdrowej i komórki nowotworowe pozostały w okolicach rany po biopsji wycinającej.
W zależności od grubości czerniaka w skali Breslow bliznę po biopsji wycinającej usuwa się z marginesem zdrowych tkanek mierzącym od 1 do 2 cm.

W czasie w/w zabiegu (jednoczasowo) wykonuje się biopsję węzła wartowniczego u chorych, u których w badaniu histopatologicznym po biopsji wycinającej stwierdzono, że:
- grubość czerniaka w skali Breslow wynosi ≥ 1 mm;
- i/lub stwierdzono (mikro)owrzodzenie na powierzchni guza;
- i/lub stwierdzono liczbę mitoz (figur podziału) ≥ 1 na 1 mm² .
U tych osób istnieje bowiem wysokie ryzyko przerzutu drogą naczyń limfatycznych do pobliskiego węzła chłonnego.
Biopsja węzła wartowniczego polega na zastosowania specjalnego barwnika, który pokazuje drogę spływu chłonki od guza pierwotnego do właściwego węzła chłonnego, a następnie na wycięciu tego węzła.
Cały wycięty materiał operacyjny (blizna z marginesem tkanki zdrowej oraz właściwy węzeł chłonny) przekazuje się ponownie do badania histopatologicznego. Wynik wskazuje czy trzeba podjąć dalsze, i jakie, kroki w leczeniu.

3. Radykalna limfadenektomia

Jeśli wynik histopatologiczny (przebadanie węzła wartowniczego pod mikroskopem) świadczy o tym, że w węźle był przerzut zapada decyzja o limfadenektomii – tj. wycięciu całej grupy węzłów chłonnych, wśród których znajdował się węzeł wartowniczy (np. węzły chłonne szyi po danej stronie – prawej lub lewej, pachowe, pachwinowe). Istnieje bowiem duże ryzyko, że w w/w grupie są jeszcze inne węzły zajęte przerzutowo. Limfadenektomia zwana jest radykalną ze względu na to, że – jak wspomniano wcześniej – konieczne jest wycięcie wszystkich komórek czerniaka by doprowadzić do wyleczenia. W przeciwnym razie szybko nastąpi nawrót choroby i dalsze przerzuty.
Przerzuty czerniaka złośliwego w węzłach chłonnych lub ich brak to najsilniejszy czynnik rokowniczy. Szanse na wyleczenie chorego z przerzutami w węzłach chłonnych bardzo maleją jednak nie są przekreślone. I na tym etapie możliwe jest (ale nie pewne!) zwycięstwo z chorobą pod warunkiem właściwego i szybko podjętego leczenia chirurgicznego.

 

4. Metastazektomia

U niektórych osób wraz z zidentyfikowaniem ogniska pierwotnego czerniaka złośliwego stwierdza się pojedynczy przerzut odległy (np. w płucu, mózgu, wątrobie, jelicie, skórze). Jest to rzadka sytuacja – zazwyczaj bowiem mamy do czynienia z przerzutami licznymi; wtedy leczenie chirurgiczne jest niemożliwe gdyż znacznie uszkodziłoby dany narząd wewnętrzny i/lub doprowadziło do krwotoku a w konsekwencji śmierci chorego.
Pojedynczy przerzut, o ile chirurg uzna za operacyjny (przerzut takiej wielkości i położony w taki sposób, że jego wycięcie nie narazi chorego na śmierć lub poważne kalectwo), powinno się operować. Zabieg taki zwany jest metastazektomią (meta łac. przerzut), czyli chirurgicznym usunięciem przerzutu nowotworu złośliwego.
W/w postępowanie terapeutyczne niektórym chorym (niestety nielicznym) umożliwia wieloletnie przeżycie, a nawet trwałe wyleczenie.

Rola radioterapii nie jest znacząca. Stosuje się ją w leczeniu uzupełniającym leczenie chirurgiczne (np. w napromienianiu okolicy usuniętych węzłów chłonnych, gdy w wyciętym węźle nowotwór naciekał jego torebkę – tj. błonę otaczającą tkankę węzła) lub w czerniaku uogólnionym – np. w przypadku nieoperacyjnych przerzutów do mózgu lub kości. Ten rodzaj leczenia nie wpływa jednak znacząco na dalszy przebieg choroby.

Chemioterapia ma niewielkie znaczenie – powstrzymuje postęp choroby przeciętnie o niecałe 2 miesiące.

Leczenie lekiem celowanym (inhibitorem BRAF) (ok. 50% czerniaków charakteryzuje się mutacją genu BRAF) jest skuteczniejsze niż chemioterapia – u części chorych ze zmianami nieoperacyjnymi znacząco wydłuża czas przeżycia.

Leczenie immunoterapią (lek zawierający substancję ipilimumab) daje ok. 20% chorym z przerzutowym czerniakiem szansę na przeżycie kilkuletnie. Jest to jednak leczenie drogie (średni koszt leczenia chorego z uogólnionym czerniakiem to 350 tys. złotych) i w Polsce refundowane w ograniczonym zakresie.

 

Pamiętaj:
Czerniaka złośliwego można wyleczyć jedynie chirurgicznie. Pozostałe formy leczenia mają ograniczoną skuteczność i nie wszystkie są w łatwy sposób osiągalne.
Możesz wyleczyć czerniaka szybko zgłaszając się po pomoc. Wyleczenia czerniaka złośliwego we wczesnym stadium zaawansowania sięgają aż 90%.

W leczeniu raka szyjki macicy stosuje się:
1. Leczenie chirurgiczne
2. Chemioradioterapię
3. Radioterapię
4. Chemioterapię.

 

Podstawą wyboru rodzaju leczenia i jego rozpoczęcia jest prawidłowe określenie stopnia zaawansowania choroby.

Zaawansowanie choroby określa się za pomocą systemu klasyfikacji FIGO, w skali I-IVB.
Stopień I to rak ściśle ograniczony do szyjki macicy. Zakwalifikowanie do podgrupy (IA, IA1, IA2, IB, IB1, IB2) zależy głównie od głębokości naciekania tkanki szyjki macicy oraz od wielkości zmiany (średnica guza).

Stopień II to rak przechodzący poza szyjkę macicy bez dochodzenia do ścian miednicy. Może naciekać pochwę, ale jedynie w górnych 2/3 długości. Podgrupa (IIA, IIA1, IIA2 oraz IIB) zależy od tego czy rak nacieka przymacicza (zespół tkanek łącznych pełniących rolę więzadeł zlokalizowanych w przestrzeni wokół macicy i poza jamą otrzewnej) i jakiej wielkości jest guz – czy mierzy poniżej czy powyżej 4 cm.

Stopień III to rak dochodzący do ścian miednicy i/lub naciekający pochwę w 1/3 jej dolnej części i/lub stwierdza się wodonercze lub fakt, iż jedna z nerek jest nieczynna. Może do tego dojść na skutek nacieczenia lub uciśnięcia przez guz na moczowód – wtedy mocz nie jest z nerki prawidłowo odprowadzany. W zależności od występowania w/w czynników raka klasyfikuje się jako IIIA lub IIIB.
Stopień IV obejmuje raka szyjki macicy naciekającego narządy sąsiadujące (np. pęcherz moczowy, odbytnica) – podgrupa IVA i/lub obecność przerzutów odległych (np. do wątroby, płuc) – IVB.

 

Leczenie chirurgiczne

Wczesnego raka szyjki macicy – tj. raka ograniczonego do szyjki macicy lub nieznacznie przekraczającego szyjkę, nienaciekającego przymacicza i mierzącego nie więcej niż 4 cm leczy się chirurgicznie. Zabieg obejmuje usunięcie macicy, przymacicza oraz limfadenektomię (wycięcie grupy węzłów chłonnych znajdujących się w pobliżu guza pierwotnego). Wyjątkiem jest rak mikroinwazyjny (stopień IA1 wg. skali FIGO), tj. naciekający szyjkę nie głębiej niż 3 mm i o średnicy nie większej niż 7 mm – tu zabieg ogranicza się jedynie do prostego usunięcia macicy. W tym stopniu zaawansowania możliwe jest również odstąpienie od wycięcia macicy – kobiety pragnące zachować płodność można leczyć za pomocą konizacji szyjki macicy, czyli jej częściowego usunięcia.

Płodność może zachować również część chorych z pozostałymi stopniami zaawansowania wczesnego raka szyjki macicy – usuwa się wtedy całą szyjkę, przymacicza i węzły chłonne, natomiast macicę się pozostawia. Umożliwia to późniejsze zajście w ciążę i urodzenie dziecka ponad 20% tak leczonym chorym.

W wybranych sytuacjach, gdy lekarz stwierdzi szczególne, indywidualne czynniki ryzyka nawrotu choroby może zalecić leczenie uzupełniające chemioradioterapią.

Wyniki leczenia chirurgicznego wczesnego raka szyjki macicy są dobre – około 80% chorych udaje się wyleczyć.

 

Chemioradioterapia

Poza wczesnym postacią raka szyjki macicy oraz stopniem IVB (obecność przerzutów odległych) chorobę tę leczy się chemioradioterapią. Oznacza to połączenie poniższych trzech metod leczenia:
- chemioterapii
- klasycznej radioterapii (wysoka, radykalna dawka promieniowania jonizującego)
- brachyterapii – zastosowania aplikatorów ze źródłem promieniowania wewnątrz ciała kobiety; umieszcza się je bezpośrednio w pobliżu zmiany nowotworowej.
Leczenie trwa około 8 tygodni. Pozwala ono na wyleczenie ponad połowy chorych w II stopniu zaawansowania, 1/3 w III i niestety jedynie kilku procent w stopniu zaawansowania IVA.
U chorych, które ze względu na ogólny stan zdrowia nie mogą być leczone chemioterapią, stosuje się wyłącznie radioterapię. Wyniki leczenia są wtedy gorsze.

 

Chemioterapia

W przypadku stwierdzenia przerzutów odległych zazwyczaj stosuje się wyłącznie chemioterapię. Jest ona leczeniem paliatywnym – tj. mogącym na jakiś czas powstrzymać postęp choroby, nigdy jednak nie doprowadza do wyleczenia.
Rak szyjki macicy nie należy do nowotworów chemiowrażliwych i dobry efekt leczenia osiąga się rzadko.

Rzadko, w wybranych przypadkach (np. pojedynczy, operacyjny przerzut odległy) stosuje się leczenie chirurgiczne. Radioterapia w niewielkich dawkach ma efekt przeciwbólowy – np. w przypadku przerzutu do kości.

 

 

Pamiętaj:

- Raka szyjki macicy można wyleczyć chirurgicznie oraz chemioradioterapią.
- Specjalne formy leczenia chirurgicznego umożliwiają młodym kobietom z wczesnym rakiem szyjki macicy zachowanie płodności.
- Możliwość wyleczenia raka szyjki macicy maleje proporcjonalnie wraz ze wzrostem stopnia zaawansowania choroby – im wcześniej zostanie postawiona diagnoza i rozpocznie się leczenie tym większe masz szanse na dalsze życie.

Po leczeniu czerniaka złośliwego obowiązuje aktywna obserwacja. Głównym tego powodem jest ryzyko nawrotu choroby. Wynika ono z tego, że przed leczeniem chirurgicznym lub w jego trakcie mogło dojść do mikrorozsiewu – tj. do „oderwania się” komórek nowotworowych od guza pierwotnego i przeniknięcia do naczyń limfatycznych lub krwionośnych. Komórki te mogły „zasiedlić się” w pobliskim węźle chłonnym i/lub narządzie odległym – np. w płucu, wątrobie, kościach, mózgu i tam, z czasem stworzyć guz. Istnieje również ryzyko, że komórki nowotworowe pozostały w okolicach blizny po wycięciu guza pierwotnego – to może skutkować tzw. wznową miejscową.

U osób, które wcześniej chorowały na czerniaka istnieje również wyższe ryzyko ponownego zachorowania na „nowego” czerniaka niż u innych, którzy nigdy tej choroby nie przeszli.

Największe ryzyko nawrotu czerniaka złośliwego istnieje w ciągu 3 lat od zakończonego leczenia.

W ciągu pierwszych 2 lat należy zgłaszać się do lekarza prowadzącego co 3-4 miesiące. Lekarz starannie ogląda okolice blizny po wycięciu czerniaka i (ewentualnie) węzłów chłonnych oraz całe ciało pacjenta w celu wykluczenia przerzutów skórnych lub powstania nowego czerniaka. Może zalecić wykonanie USG węzłów chłonnych, RTG klatki piersiowej i USG jamy brzusznej.
Inne badania wykonuje się tylko w wypadku podejrzenia choroby przerzutowej.

Przez kolejne 3 lata wizyty kontrolne odbywają się co 6 miesięcy, a następne raz do roku.

Konieczne jest również staranne przestrzeganie zasad profilaktyki (patrz: Jak zapobiec tej chorobie?).

W ciągu pierwszych 2 lat po zakończeniu leczenia należy zgłaszać się do lekarza ginekologa co 3 miesiące. Badanie kontrolne obejmuje:
- pełne badanie ginekologiczne,
- badanie cytologiczne.

Inne badania (np. USG, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny) wykonuje się tylko w wypadku podejrzenia nawrotu miejscowego lub choroby przerzutowej.

Przez kolejne 3 lata wizyty kontrolne odbywają się co 6 miesięcy, a w późniejszym okresie raz do roku.

Organizatorzy

  • http://fundacjarosa.pl/
  • Fundacja Sensoria

Patroni honorowi

  • mieczyslawstruk
  • Uniwersytet Medyczny
  • KO_DolnySlask
  • Lubuski_KO
  • KO_bydgoszcz
  • KO_szczecin
  • KO_rzeszow
  • KO_kielce
  • KO_poznan
  • KO_Krakow
  • ko_katowice
  • ko_lodz
  • MinisterstwoZdrowia
  • PIS
  • Gdynia

Patroni merytoryczni

  • PTO
  • DCCHP
  • DCO
  • USK

Partnerzy

  • dss
  • AAS
  • exact
  • STN

Patroni medialni

  • radiowr
  • demoty
  • radio_zachod
  • Radio Zielona Góra

Projekt wsparli

  • MCZ
  • mone
  • Clarena
  • Dermedic